Ubuzima bwe bukomeje kujya mu kaga abwirwa ko ariko zubakwa

Nyirandagijima Beata utuye mu karere ka Nyabihu, mu murenge wa Bigogwe, mu kagari ka Rega, umudugudu wa Ngangare atangaza ko ahohoterwa n’umugabo umukubita ndetse akanamuheza ku mitungo y’urugo, ariko ikimuhangayikishije kurushaho ni ukuba atagira kirengera ahubwo ahora abwirwa ko ariko zubakwa. Yagize ati ” Njye umugabo wanjye arampohotera bikomeye, nagana mu muryango bakambwira ngo ninsubire iwanjye niko zubakwa, nakwiyambaza mudugudu cyane ko ari inshuti y’umugabo wanjye akambwira ko umugore mwiza ari uwihanganira umugabo ko nanjye ngomba gutuza nkihangana”. Nyirandagijimana yemeza ko abona ubuzima bwe buri mu kaga kandi nta bushobozi…

SOMA INKURU

Ni ryari havugwa ko umwana yahohotewe? Dore ikibiranga

Ihohoterwa rikorerwa abana n’urubyiruko ni kimwe mu bigize ihohoterwa ry’uburenganzira bw’ibanze bw’abana. Ihohoterwa rishingiye ku gitsina, iribabaza umubiri n’iryo guhoza ku nkeke rigira ingaruka zikomeye ku buzima n’umunezero by’abana rikanabangamira urubyiruko n’abana kugira uruhare muri sosiyete bakoresheje ubumenyi n’ubushobozi bafite. Ubushakashatsi bwakozwe na UNICEF ku bana n’urubyiruko 2000 bugamije kugaragaza neza uburemere n’imiterere y’ikibazo kugira ngo gishakirwe umuti nyawo,  bwagaragaje bwa mbere imibare ishingiye ku baturage kandi ushobora kugereranya n’indi, igaragaza uburemere n’imiterere y’ihohoterwa ryakorewe abana n’urubyiruko mu Rwanda. Ubu bushakashatsi nanone butanga amakuru ku myifatire ishobora kuganisha umuntu mu…

SOMA INKURU

Icyegeranyo ku gucana inyuma kw’abashakanye

Imibare igaragaza ko 20% by’abagabo bakora imibonamo mpuzabitsina n’undi muntu w’igitsinagore utari uwo bashakanye, mu gihe abagore bayikora n’umuntu w’igitsinagabo utari uwo bashakanye ari 13%. Ubushakashatsi bwakozwe hagati ya 2010 na 2016 butangazwa ku rubuga Discreet Investigation and Security, bugaragaza ko n’ubwo abagabo ari bo baca inyuma cyane abagore bashakanye, abagore bari hagati y’imyaka 18 na 29 baba batanyuzwe n’abagabo babo ku kigero cya 11%, mu gihe uw’abagabo uri hasi ku 10%. Hagati ya 2000 na 2009 abagabo 29% bari hagati y’imyaka 60 na 69 bagaragaweho no kutanyurwa n’abagore bashakanye…

SOMA INKURU

Imiti imaze iminsi ivugwaho kongera igitsina yahagaritswe mu Rwanda

Ikigo gishinzwe kugenzura Ibiribwa n’Imiti mu Rwanda (Rwanda FDA), cyahagaritse imiti ikoreshwa mu kongera igitsina, gitangaza ko abayiranguye n’abayicuruza bagomba kuyisubiza aho bayikuye mu kwirinda ko yakoreshwa ikaba yakwangiza imibiri y’abantu. Ibi bikubiye mu itangazo ryashyizweho umukono kuwa 30 Ugushyingo 2022 n’Umuyobozi Mukuru w’iki kigo, Emile Bienvenue nyuma yo gukora ubugenzuzi bwimbitse ku bigo bikora bikanacuruza imiti ikomoka ku bimera, iki kigo kigasanga itujuje ubuziranenge. Imiti yahagaritswe irimo uwitwa ‘Dawa ya Kupanua Uume’ ukoreshwa mu kongera igitsina cy’umugabo ndetse n’uwitwa ‘Ngetwa 3’ upima garama 130 ukoreshwa mu kuvura indwara nyinshi,…

SOMA INKURU

Sobanukirwa kurushaho n’imyuka ihumanya ikirere n’ingaruka zayo

Imyuka ihumanya ikirere iterwa ahanini n’ubwiyongere bw’inganda ndetse n’ibinyabiziga, iki akaba ari ikibazo kireba isi yose ndetse gikomeje gutera inkeke, cyane ko  iyi myuka ihumanya ikirere igenda yiyongera umunsi ku wundi aho kugabanuka. Imyuka ituruka mu nganda, imyotsi iterwa no gutwika amashyamba, imyuka iva mu binyabiziga biri kugenda, ibyo byose birazamuka bikagera kure mu kirere aho bitera impinduka nyinshi, muri zo harimo kwangirika kw’akayunguruzo k’imirasire y’izuba kazwi ku izina rya “ozone”;  kwiyongera k’umwuka mubi  “CO2” ibi bigatera kugabanyuka k’umwuka mwiza “oxygen”; ukwiyongera k’umwuka w’uburozi wa CO (carbon monoxide) hamwe no…

SOMA INKURU

Kenya: Umuhango wakorwaga ku basiramuwe wahagurukiwe

Ubuyobozi bwa Kenya bwatangaje ko bugiye guhagurukira abaturage bo mu duce twa Murang’a, Kirinyaga, Embu na Kiambu bafite umuco wo gushora abana bato b’abahungu mu bikorwa by’ubusambanyi bababwira ko ari byo bibakiza ibikomere igihe basiramuwe. Uyu muhango uzwi nka “gwíthamba mbiro” ugena ko umwana w’umuhungu umaze iminsi mike akebwe agomba gukora imibonano mpuzabitsina kugira ngo abashe gukira neza. Bivugwa ko uyu muhango ukorerwa abahungu bari hagati y’imyaka 12 na 17. Amakuru dukesha The Nation avuga ko kugira ngo aba bana b’abahungu babone abo bakorana nabo imibonano mpuzabitsina bagurirwa indaya zishobora…

SOMA INKURU